موسيقي بيژن و منيژه را در سالهي 1353 و 1354 بر اساس داستان شاهنامه ي فردوسي در بيست و شش قسمت تصنيف کردم. در سالي بعد گزيده هايي از آن در پانزده قسمت به وسيله ارکستر سمفونيک راديو وين به رهبري توماس کريستين داويد اجرا و ضبط شد. در فرصتي ديگر نيز بحشهايي از آن ضمن آثار آهنگسازان معاصر ايران به وسيله ي ارکستر سمفونيک نورنبرگ (آلمان) به رهبري هنرمند ايراني، علي رهبري اجرا و ضبط شد که در اين لوح فشرده صحنه هاي شماره ي 12، 13 و 16 از قسمتهاي اجرا شده در نورنبرگ استفاده شده است. به توجه به خلاصه داستان اين قطعه، بخش هايي که در ين لوح فشرده منظور شده بدين شرح است:  توجه : پسورد فايلهاي زيپ، www.persiandel.com مي باشد. زمان حجم فايل (KB) دانلود 1   شماره 1، پيش نوا (اورتور) 4:31 2,126 KB 2   شماره 2، جشنگاه منيژه در توران زمين 4:19 2,048 KB 3   شماره 3، شادي دختران توراني 4:08 1,929 KB 4   شماره 4، شادي همراهان بيژن 4:11 1,974 KB 5   شماره 6، بيژن در جشن همراهان منيژه 2:44 1,278 KB 6   شماره 8، ميان پرده کوتاه 1:31 704 KB 7   شماره 9، رازگويي بيژن و منيژه 5:24 2,543 KB 8   شماره 12-آ، بازگشت گرگين به ايران زمين 2:13 1,034 KB 9   شماره 13، جام جهان نما 3:34 1,665 KB 10   شماره 15، اندوه منيژه (بر چاه بيژن) 6:03 2,842 KB 11   شماره 16، نبرد و پيروزي رستم 6:58 3,236 KB 12   شماره 17، ميان پرده 3:26 1,616 KB 13   شماره 19، مجلس آريان* 3:16 1,536 KB 14   شماره 20، شادي آوران 2:26 1,139 KB 15   شماره 22، شادي دختران ايراني 4:52 2,278 KB 16   شماره 25-آ، هنر آفريني بيژن و منيژه 3:43 1,735 KB 17   شماره 25-ث، هنر آفريني منيژه 2:38 1,225 KB 18   شماره 26، بخش پاياني (فينال) 2:19 1,079 KB * بخش تنبک اين قسمت توسط آقاي اسماعيل واثقي اجرا شده است. -------------------------------------------------------------------------------------- لازم به يادآوري است که بري بيان موسيقايي اين قطعه نظر بر آن نبوده است که از زير و بم موسيقي امروز ايران بهره گرفته شود. زيرا همانگونه که فردوسي خود سروده است: تمامي بگفتم من اين داستان  ~  بدان سان که بشنيدم از باستان اين داستان مربوط به عهد باستان زمان فردوسي است و جايز به نظر نمي رسد که چنين موضوعي با حال و هواي موسيقي کنوني ايران بيان شود. با اين وجود، کوشش شده است کم و بيش فضايي از موسيقي ايراني از لابه لاي بعضي از قسمتهي آن احساس شود. * * * اينک که اين لوح فشرده انتشار مي بابد، لازم مي دانم از استاد ارجمندم آقاي توماس کريستن داويدز و نيز دوست هنرمندم آقاي علي رهبري که هر يک با توجه خاص، رهبري قسمت هي مختلف اين آهنگ را بر عهده داشتند، سپاسگذاري کنم. همچنين از آقاي محمد موسوي مدير محترم مؤسسه ي فرهنگي-هنري ماهور و همکارانشان، همچنين ار هنرمند گرامي آقاي مرتضي مميز که طرح جلد ين لوح فشرده را تهيه کرده اند و نيز کساني که به نحوي در انتشار اين سي دي زحماتي را تقبل کرده اند، صميمانه تشکر مي کنم. حسين دهلوي تهران، آذر 1380 خلاصه داستان بيژن و منيژه بيژن پهلوان جوان ايراني به فرمان کيخسرو در پي مأموريتي به اِرمان (مرز ايران و توران) مي رود.  در بازگشت. گرگين راهنماي بيژن او را به مجلس منيژه دختر افراسياب پادشاه توران مي برد. هدف از اين دعوت، درگير کردن بيژن در ماجرايي است که به کشته شدن او به دست افراسياب - دشمن ديرين ايران- بيانجامد. منيژه با ديدن بيژن به شدت به او دل مي بندد و او را نزد خود مي خواند. امّا بيژن مجبور است به سرزمين خود بازگردد. گفتن اين حقيقت از سوي بيژن سبب مي شود که منيژه براي نگاهداري او تدبيري بيانديشد. بيژن با داروي خواب آوري که يکي از نديمه ها به دستور منيژه به او مي خوراند بيهوش مي شود و منيژه او را به کاخ خود مي برد. دربان کاخ که از حضور مردي بيگانه سخت شگفت زده شده است، ماجرا را به افراسياب اطلاع مي دهد و او به دستياري برادر خود گرسيوَز و با کمک سربازانش، بيژن را دستگير مي کند. در آغاز افراسياب به قتل بيژن فرمان مي دهد ولي بعد به پيشنهاد وزيرش او را در چاهي زنداني مي کند. منيژه با خواري از خانه ي خود رانده شده است، شب و روز را به اندوهگساري و پرستاري بيژن مي گذراند. گرگين که با رياکاري مسبب اين ماجرا بوده و اکنون از کردار خويش پشيمان است، به ايران باز مي گردد و با سخناني بي پايه خبر ناپديد شدن بيژن را به شهريار ايران مي رساند و بر اثر خشم خسرو گرفتار بند مي شود. کيخسرو در جام جهان نما بيژن را مي بيند که در چاهي از سرزمين توران زنداني است. کيخسرو با ين اميد که بيژن زنده است، رستم پهلوان نامدار ايران را بري براي رهايي بيژن راهي توران زمين مي کند. رستم پس از جست و جوي بسيار سر انجام بيژن را مي يابد و با شکست دادن تورانيان، همراه بيژن و منيژه به ايران باز مي گردد. کيخسرو به شادماني اين پيروزي که بيژن را يافته است، جشن پيوند او و منيژه را بر پا مي کند و گرگين را نيز که از کرده خود به شدت پشيمان شده است، به پايمردي رستم مي بخشد.  حسين دهلوي در سال 1306 در تهران متولد شد و از يازده سالگي موسيقي را نزد پدرش آغاز کرد. ديگر استادش در زمينه موسيقي ايراني، ابوالحسن صبا و در زمينه آهنگسازي، حسين ناصحي و توماس کريستين داويد (استاد اتريشي) بودند. وي فارغ التحصيل آهنگسازي از هنرستان عالي موسيقي است و چندي نيز بري ادامه ي مطالعه و کسب تجربه ي بيشتر به آلمان و اتريش سفر کرده است. بعد از درگذشت استاد صبا (در سال 1336) رهبري ارکستر شماره ي يک هنرهاي زيبا (که بعداً «ارکستر صبا» ناميده شد ) به وي واگذار شد. از سال 1374 نيز ارکستر ايراني تالار رودکي را تشکيل داد که فعاليت آن تا چند دهه ادامه داشت. از زماني که نخستين تصنيفات خود را در زمينه ي موسيقي ايراني آغاز کزد، ضمن استفاده از گروه سازهي آرشه ي و برخي از سازهي بادي، تعدادي از سازهي ايراني را نيز بطور مستقل و با عنوان «گروه سازهي مضرابي» در آثار خود به کار برد و جايگاه ويژه ي به ين گروه از سازهي ملي اختصاص داد. حاصل ين تجربيات بعدها انگيزه اصلي وي بري تشکيل «ارکستر مضرابي» شد. دهلوي کنسرتهاي مختلفي را با ارکسترهاي ياد شده در دانشگاهها،  تالارهي مختلف تهران و بعضي شهرستانها و نيز برخي از کشورهي همجوار اجرا کرده است. همچنين از افتتاح تلويزيون ايران (11 مهر 1337) تا چند سال برنامه هي مختلفي را در ين رسانه همگاني اجرا کرده است. از مهرماه 1336 به دعوت زنده ياد روح الله خالقي -پايه گذار هنرستان موسيقي ملي- تدريس برخي از دروس موسيقي را در اين هنرستان به عهده گرفت و از شهريور 1341 نيز به رياست همين هنرستان منصوب شد که تا اويل سال 1350 فعاليت او در ين زمينه ادامه داشت. در اين زمان به دليل تمرکز بيش تر براي آفرينش در موسيقي از مسئوليت اداره ي هنرستان کناره گرفت. در مدت ياد شده شاگردان بسياري پرورش يافتند که تعدادي از آنها هم اکنون از چهره هي خوب و شناخته شده ي موسيقي ايران هستند و برخي ديگر نيز در خارج از کشور به فعاليت هنري مشغولند. دهلوي تا کنون قطعات مختلفي در زمينه موسيقي ملي و محلي ايران بري ارکستر، آواز و ارکستر، سازهي تکنواز به همراهي ارکستر و نيز همنوازي برخي از سازهي ايراني تصنيف و تنظيم کرده است. از ديگر آثار وي در زمينه ي موسيقي داستاني، اپري خسرو و شيرين (با نگاهي به داستان نظامي گنجوي)، بيژن و منيژه (بر اساس شاهنامه فردوسي) و اپري مانا و ماني است که به مناسبت سال جهاني کودک (1979) تصنيف کرده که موسيقي سازي آن در خرداد ماه 1379 به همت و رهبري هنرمند ايراني علي رهبري با ارکستر فيلارمونيک اسلواکي اجرا و ضبط شده است. تا کنون دو مجموعه از تصانيف وي به صورت نوار و لوح فشرده (سي دي) به نامهاي آثاري از حسين دهلوي و گزيده هايي از موسيقي داستان بيژن و منيژه منتشر شده است. مجموعه نخست شامل قطعاتي در زمينه موسيقي جمعي ايران است و آهنگ هايي مانند سنتور و ارکستر، تار و ارکستر، گروه تمبک و ارکستر و ... (که بري نخستين بار در موسيقي ايران تصنيف شده ) در آن مجموعه منظور شده است. از موسيقي بيژن و منيژه نيز بخشهايي به وسيله ارکستر سمفونيک راديو وين به رهبري توماس کريستين داويد و قسمتهايي به وسيله ارکستر سمفونيک نورنبرگ (آلمان) به رهبري هنرمند ايراني علي رهبري اجرا و ضبظ شده است. از جمله ديگر کارهاي وي، کوشش در تهيه و تدوين نخستين کتاب آموزش تمبک است که در دهه چهل با همکاري زنده ياد حيسن تهراني و تني چند از ديگر استادان و معلمان هنرستان موسيقي ملي به انجام رسيد. او در تدوين نخستين کتاب آموزش ساز قانون همکاري کرده و تدوين مجموعه هايي را براي کودکان نيز بر عهده داشته است. از دهلوي تا کنون 20 اثر در زمينه همنوازي برخي از سازهي ايراني و قطعات مختلف ارکستري به چاپ رسيده است که پارتيتور هشت قسمت از بيژن و منيژه نيز جزو قطعات چاپ شده است. کوشش ديگر او در زمينه کارهي جمعي موسيقي ملي، پايه گذاري «ارکستر مضرابي است» که با همکاري 66 نفر از نوازندگان سازهي مضرابي ايراني تشکيل شد و در سال 1372 به صحنه رفت. آخرين کار وي تأليف کتاب پيوند شعر و موسيقي آوازي است که پس از چهل و اندي سال پژوهش، در سال 1379 به چاپ رسيد.